Μία μεγάλη οργάνωση που δραστηριοποιούταν στην αρχαιοκαπηλία τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό εξάρθρωσε η ΕΛ.ΑΣ. Την υπόθεση παρουσίασε την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2016 ο Γενικός Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής Δυτικής Ελλάδας, μαζί με τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Αστυνομίας Αχαΐας, τον Διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Πατρών και τον Προϊστάμενο του Γραφείου Ενημέρωσης Δημοσιογράφων Δυτικής Ελλάδας.
Για την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης, οργανώθηκε και υλοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Πατρών, που έλαβε χώρα ταυτόχρονα σε πολλές περιοχές της χώρας και συγκεκριμένα στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, την Αχαΐα, την Ηλεία, την Αιτωλοακαρνανία, τη Κόρινθο, τα Τρίκαλα, τη Λάρισα, τη Λαμία, τη Δράμα, το Προμαχώνα και τη Ρόδο.
Διεθνής δράση και όφελος 650.000 ευρώ
Η δράση της οργάνωσης είχε διεθνή χαρακτήρα και για την υπόθεση συνελήφθησαν 26 μέλη της, μεταξύ των οποίων και τα αρχηγικά μέλη, ενώ ταυτοποιήθηκε η συμμετοχή ακόμη 27 μελών της. Παράλληλα απετράπη παράνομη εξαγωγή και πώληση σε οίκους δημοπρασιών του εξωτερικού και αλλοδαπούς αγοραστές, χιλιάδων αρχαίων νομισμάτων και αντικειμένων της χώρας. Σημαντικό επίσης ότι διακριβώθηκε ο ρόλος τεσσάρων οίκων δημοπρασιών του εξωτερικού στη παράνομη διακίνηση αρχαίων αντικειμένων ανεκτίμητης πολιτιστικής αξίας.
Για την επίλυση της υπόθεσης αναπτύχθηκαν από τους αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Πατρών, ειδικές ανακριτικές μέθοδοι, διορίστηκαν αρχαιολόγοι ως πραγματογνώμονες, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία υποβολής αιτήματος για την παροχή δικαστικής συνδρομής από τις Αρχές της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ελβετίας, της Μεγάλης Βρετανίας και της Βουλγαρίας.
Η οργάνωση δραστηριοποιείται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 14 μηνών και από την έως τώρα έρευνα, η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, έχουν εξακριβωθεί ότι τα μέλη της ενέχονται σε τουλάχιστον 93 αγοραπωλησίες και λαθρανασκαφές αρχαίων αντικειμένων και νομισμάτων, αποκομίζοντας συνολικά παράνομο περιουσιακό όφελος που ξεπερνά τις 650.000 ευρώ.
Οι συλλήψεις
Σε ό,τι αφορά τώρα τις συλλήψεις, την Δευτέρα (3/10) και την Τρίτη (4/10) συνελήφθησαν σε διάφορες περιοχές της χώρας, 26 μέλη της οργάνωσης και πιο συγκεκριμένα 24 άνδρες, ηλικίας από 27 έως 69 ετών και δύο γυναίκες 54 ετών Γεωργιανή και 33 ετών Γερμανίδα, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα. Η δικογραφία περιλαμβάνει, τα κατά περίπτωση αδικήματα, της σύστασης και συμμετοχής σε εγκληματικής οργάνωση, της παράβαση της νομοθεσίας περί αρχαιοτήτων και της εν γένει πολιτιστικής κληρονομιάς, της διάπραξης διακεκριμένων κλοπών, της υπεξαίρεσης μνημείων κατ’ επάγγελμα, της αποδοχής και διάθεσης προϊόντων εγκλήματος, της παράβασης της νομοθεσίας περί καταχραστών Δημοσίου και της παράβασης της νομοθεσίας περί όπλων.
Οι ίδιες κατηγορίες βαρύνουν ακόμη 4 ιδιοκτήτες μεγάλων οίκων δημοπρασιών του εξωτερικού, καθώς και 27 συνεργούς των συλληφθέντων, από τους οποίους έχουν ταυτοποιηθεί τα πλήρη στοιχεία των 14 και πρόκειται για 12 Έλληνες από 26 μέχρι και 65 ετών, έναν 53χρονο Βούλγαρο και έναν 42χρονο Αλβανό.
Μεταξύ των συλληφθέντων, είναι και τα αρχηγικά μέλη της οργάνωσης και αναλυτικότερα ένας 69χρονος, η 51χρονη Γερμανίδα σύζυγός του, δύο άντρες (πατέρα και γιός), ηλικίας 54 και 27 ετών και δύο ακόμη άνδρες ηλικίας 53 και 38 ετών.
Η δομή και η λειτουργία της οργάνωσης
Η οργάνωση είχε δομημένη ιεραρχία, με προκαθορισμένους ρόλους μεταξύ των μελών της, αναπτύσσοντας συγκεκριμένο τρόπο δράσης και λειτουργώντας σε υποομάδες ως εξής:
• Λαθρανασκαφείς: Στο πρώτο στάδιο ιεράρχησης βρίσκονται οι λαθρανασκαφείς. Ξεχωριστές υποομάδες σε πολλές περιοχές της χώρας επέλεγαν τους τόπους για λαθρανασκαφή των αρχαίων αντικειμένων, οι οποίοι ήταν κυρίως κοντά σε αρχαιολογικούς χώρους ή ακόμα και μέσα σε αυτούς. Επίσης επέλεγαν τοποθεσίες για τις οποίες είχαν συλλέξει πληροφορίες, για πιθανή ύπαρξη αρχαιοτήτων, είτε από άλλα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης, είτε μέσω του διαδικτύου (δορυφορική απεικόνιση τοποθεσιών).
Στη συνέχεια με την χρήση κατάλληλων μηχανημάτων ανίχνευσης υπεδάφους και σκαπτικών εργαλείων, προέβαιναν, κυρίως βραδινές ώρες, ώστε να μην γίνονται εύκολα αντιληπτοί, σε διενέργεια παράνομων ανασκαφών, με σκοπό την ανακάλυψη και την κλοπή αρχαιολογικών ευρημάτων.
• Μεσάζοντες: Στο επόμενο στάδιο ιεράρχησης, βρίσκονται τα άτομα στους οποίους επιδεικνύονται αρχικά τα παράνομα αρχαιολογικά ευρήματα, είτε δια ζώσης, είτε σε φωτογραφίες και οι οποίοι προέβαιναν στην αρχική εκτίμηση της αξίας τους και στη συνεχεία αναλάμβαναν τη περαιτέρω διάθεση τους. Οι μεσάζοντες είτε αγόραζαν τα αρχαία αντικείμενα από τους λαθρανασκαφείς και τα πωλούσαν στα αρχηγικά στελέχη της οργάνωσης, είτε μεσολαβούσαν για να πραγματοποιηθεί συνάντηση μεταξύ των αγοραστών και των λαθρανασκαφέων και έπαιρναν ποσοστό από την πώλησή τους.
Επίσης, ορισμένα από τα μέλη αυτά, είχαν διπλό ρόλο και συγκεκριμένα εκτός της μεσολάβησης για την πώληση των αρχαιοτήτων, πραγματοποιούσαν και οι ίδιοι λαθρανασκαφές. Κάθε μεσάζων δραστηριοποιούνταν σε συγκεκριμένες περιοχές και διακινούσε ή συγκέντρωνε κυρίως αρχαία αντικείμενα που είχαν ανακαλυφθεί σε αυτές.
• Τα αρχηγικά στελέχη συγκέντρωναν αρχαιότητες, τις οποίες εξήγαγαν από την χώρα και τις παρέδιδαν σε οίκους δημοπρασιών ή απευθείας σε αλλοδαπούς ιδιώτες αγοραστές.
Τα άτομα αυτά, διαθέτουν οικονομική επιφάνεια, καθώς προέβαιναν με ευκολία σε αγορές αρχαιοτήτων, αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ, ενώ από την αποδεδειγμένη χρόνια ενασχόλησή τους με την παράνομη εμπορία των αρχαιολογικών ευρημάτων, είχαν αποκτήσει εξειδικευμένες αρχαιολογικές γνώσεις, σχετικά με την χρονολόγηση τους, την τεχνοτροπία κατασκευής των αρχαίων αντικειμένων. Στην συνέχεια αφού συγκέντρωναν ικανό αριθμό αρχαίων αντικειμένων, τα εξήγαγαν, εφόσον ήταν μικρά αντικείμενα όπως νομίσματα, από τη χώρα και τα παρέδιδαν σε οίκους δημοπρασιών του εξωτερικού ή απευθείας σε αλλοδαπούς ιδιώτες αγοραστές.
Σε περίπτωση που η μεταφορά των αρχαίων αντικειμένων, ήταν δύσκολη λόγω του όγκου τους, είτε τα απέστελλαν με δέμα στο εξωτερικό, είτε προσέρχονταν οι ίδιοι οι αλλοδαποί αγοραστές στην Ελλάδα, με δικά τους μεταφορικά μέσα και τα αγόραζαν.
Τα αρχηγικά στελέχη της εγκληματικής οργάνωσης επικοινωνούσαν απευθείας τόσο με τους υπεύθυνους και τους ιδιοκτήτες των οίκων δημοπρασιών, όσο και με αλλοδαπούς ιδιώτες αγοραστές, πωλώντας τα αρχαία αντικείμενα σε πολλαπλάσια τιμή από αυτή που κατέβαλλαν για την αγορά τους.
Οι οίκοι δημοπρασίας
• Στο επόμενο στάδιο ιεράρχησης, βρίσκονται οι οίκοι δημοπρασίας αλλά και οι αλλοδαποί ιδιώτες αγοραστές, οι οποίοι αποτελούν τους τελικούς αποδέκτες των αρχαιολογικών ευρημάτων, που παρανόμως διακινήθηκαν και εξήχθησαν από τη Χώρα.
Σχετικά με τους οίκους δημοπρασίας, έχει αποδειχθεί ότι έχουν τοποθετηθεί σε αυτούς αρχαία ελληνικά νομίσματα, μερικά από τα οποία εξακριβώθηκε στο πλαίσιο της αστυνομικής έρευνας, επακριβώς η πορεία τους ως ειδικότερα:
1. η ημέρα και ο τόπος που διενεργήθηκε η λαθρανασκαφή,
2. τα άτομα που τα αποκάλυψαν και τα αφαίρεσαν,
3. ο μεσάζων που διαχειρίστηκε την αγοραπωλησία,
4. ο αγοραστής που τα αγόρασε στην Ελλάδα,
5. το ακριβές χρηματικό ποσό που καταβλήθηκε για την αγορά τους,
6. ο τρόπος που εξήχθησαν από την Χώρα,
7. η δημοπράτηση τους σε συγκεκριμένους καταλόγους οίκων, καθώς και το τελικό ποσό πώλησης τους.
Για τα νομίσματα που έχει αποδειχθεί η ακριβή πορεία τους, από τον τόπο της λαθρανασκαφής μέχρι και την δημοπρασία τους, τα αρχηγικά στελέχη για να καταφέρουν να τα παρουσιάσουν στον κατάλογο του οίκου δημοπρασίας, προσκόμιζαν καταφανώς πλαστούς τίτλους κατοχής, στους οποίους αναφέρονταν γενικά και αόριστα ότι τα νομίσματα προέρχονταν από ιδιωτική συλλογή, διαμορφωμένη στην Ευρώπη.
Ο οίκος δημοπρασίας δεχόταν τον τίτλο αυτόν, δημοπρατούσε το νόμισμα, αναγράφοντας στην περιγραφή των νομισμάτων την αόριστη αυτή προέλευση, ωστόσο σε κάθε περίπτωση γνώριζε τον πραγματικό κάτοχο και κομιστή των νομισμάτων, καθώς επικοινωνούσαν απευθείας μαζί του αποστέλλοντάς του μάλιστα και λίστα με τα νομίσματά του, που είχαν τοποθετηθεί στην δημοπρασία.
Μερικοί από τους οίκους δημοπρασιών χορηγούσαν προκαταβολικά μεγάλα χρηματικά ποσά, ύψους αρκετών δεκάδων χιλιάδων ευρώ, στα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης, ώστε να έχουν την αναγκαία ρευστότητα για να προβαίνουν σε παράνομες αγορές μεγάλου αριθμού αρχαίων νομισμάτων, στην Ελλάδα, τα οποία στη συνέχεια δημοπρατούσαν στους καταλόγους τους.
Οι ιδιοκτήτες των οίκων δημοπρασίας, σε συμφωνία με τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης και έχοντας ως σκοπό την επίτευξη της υψηλότερης δυνατής τιμή πώλησης των αρχαίων αντικειμένων, κατά την διάρκεια της ζωντανής δημοπρασίας, επικοινωνούσαν μεταξύ τους και προέβαιναν σε προσφορές με στόχο να αυξήσουν την τιμή, ώστε να αναγκάσουν τον πραγματικό ενδιαφερόμενο αγοραστή, να προσφέρει με την σειρά του συνεχώς υψηλότερη τιμή δημοπράτησης.
Ακόμη και στην περίπτωση που το μέλος, από λάθος εκτίμηση, προσέφερε υψηλότερη τιμή για την αγορά του αρχαίου αντικειμένου, αυτό παρέμενε στην κατοχή του και ο οίκος δημοπρασιών του χορηγούσε τίτλο νόμιμης κατοχής.
Με τον τρόπο αυτό το αρχικά παράνομα εξαγόμενο από τη Χώρα αρχαίο αντικείμενο, καθίσταται νόμιμο και ο λαθρέμπορος μπορούσε στην συνέχεια να το πουλήσει σε ιδιώτες συλλέκτες αναγράφοντας στην περιγραφή του αντικειμένου, τον τίτλο κατοχής και το ιστορικό του.
Τι βρήκαν και κατέσχεσαν οι αστυνομικοί
Σε έρευνες που διενεργήθηκαν στα σπίτια και τα οχήματα των δραστών, σε χώρους απόκρυψης των αρχαίων, οι αστυνομικοί βρήκαν και κατέσχεσαν:
1. ΑΡΧΑΙΑ ΝΟΣΜΙΣΜΑΤΑ – ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ – ΑΓΑΛΜΑΤΑ
(2.024) αρχαία νομίσματα,(126) αρχαία αντικείμενα όπως ειδώλια δακτυλίδια – σκουλαρίκια – πόρπες, ένα γυάλινο βολβόσχημο αγγείο, πέντε βυζαντινές εικόνες, ένας σταυρός βυζαντινός, δύο σπαθιά, ένα κυονόκρανο.
Δύο αρχαία αγάλματα, μεσαιωνικά εποχής Φράγκων, ύψους ενός μέτρου και 60 εκατοστών, που απεικονίζουν έναν άνδρα πολεμιστή και μία γυναίκα, τα οποία εντοπίστηκαν κρυμμένα σε πηγάδι στη Νεμέα Κορινθίας
Επισημαίνεται ότι 946 αρχαία νομίσματα και 32 αρχαία αντικείμενα εντοπίστηκαν από τους αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Πατρών, με τη συνδρομή ανδρών του Λιμεναρχείου Πατρών, χθες το πρωί κρυμμένα στον προφυλακτήρα αυτοκινήτου του 54χρονου αρχηγικού μέλους.
Το αυτοκίνητο του 54χρονου, στο οποίο επέβαινε ο ίδιος και ο 27χρονος γιός του, είχε ακινητοποιηθεί την Κυριακή το βράδυ, στον Προμαχώνα πριν περάσει τα σύνορα Ελλάδας – Βουλγαρίας, με τελικό προορισμό τη Γερμανία.
2. Οπλισμός- Πυρομαχικά – Εξαρτήματα
Τέσσερα κυνηγετικά όπλα, ένα πολεμικό τυφέκιο, ένα πιστόλι, δύο παλαιά περίστροφα, ένα περίστροφο κρότου, δύο αεροβόλα όπλα, δύο μαχαίρια, δύο σπαθιά, ένα ξίφος, ένα γκλοπ, μία παλαιά πιστόλα, εκατόν έντεκα φυσίγγια, είκοσι πέντε βολίδες, ογδόντα επτά κάλυκες, μία γεμιστήρα ένας σιγαστήρας και έντεκα καψύλλια περιστρόφου κρότου.
3. Συσκευές ανίχνευσης μετάλλου – εξαρτήματα – εργαλεία – τηλέφωνα
Είκοσι ένα μηχανήματα ανίχνευσης μετάλλων, εβδομήντα τρία κινητά τηλέφωνα, δεκαεπτά ηλεκτρονικοί υπολογιστές – tablets, δέκα φωτογραφικές μηχανές, τρία κιάλια, πέντε ζυγαριές ακριβείας μέτρησης νομισμάτων, έξι μεγεθυντικοί φακοί και ένα φορητός ασύρματος
4. Χρηματικά ποσά – τιμαλφή
23.742 ευρώ, 515 δολάρια Η.Π.Α. 3.560 δολάρια Κουβέιτ, ένα χρηματοκιβώτιο, τρία ζεύγη κλειδιά θυρίδων, εκ των οποίων δύο Γερμανικής τράπεζας, δεκατέσσερα φύλλα χρυσού, τρεις πλάκες χρυσού συνολικού βάρους 110 γραμμαρίων και επτά κατάλογοι δημοπρασιών.
5. Επτά ιδιωτικής χρήσης επιβατηγά αυτοκίνητα, ενώ κατασχέθηκε και μικροποσότητα κάνναβης.
Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Πατρών και κρατούνται όλοι, προκειμένου να οδηγηθούν την Παρασκευή (7-10-2016) στον Ανακριτή Πατρών.
