Σίγουρα όλοι μας κάποια στιγμή αναρωτηθήκαμε ποια είναι η πορεία που ακολουθούν όλα τα οικιακά απόβλητα, δηλαδή τα ανεπιθύμητα για εμάς «αντικείμενα» που αποβάλλουμε στο περιβάλλον με τη μορφή σκουπιδιών, μετά τη ρίψη τους στους κάδους απορριμμάτων της γειτονιάς μας.

Η φύση έχει την τάση να ανακυκλώνει. Όλες οι φυσικές λειτουργίες στο περιβάλλον λειτουργούν μέσα σε ένα κύκλο όπου το «άχρηστο» για έναν οργανισμό γίνεται χρήσιμο για κάποιον άλλον. Αυτό τον τρόπο έρχεται ο άνθρωπος να μιμηθεί προκειμένου να λύσει το πρόβλημα των αποβλήτων, έχοντας ως στόχο την επαναχρησιμοποίηση των περισσότερων υλικών πριν καταλήξουν στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α) και στους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων (Χ.Α.Δ.Α).

Θεωρούμε ότι κάθε νοικοκυριό ξεχωρίζει και συλλέγει τα οικιακά απορρίμματά του σύμφωνα με τις εξής κατηγορίες: ανακυκλώσιμα, κομποστοποιήσιμα και λοιπά απορρίμματα, εναποθέτοντάς τα στους αντίστοιχους κάδους απορριμμάτων που προσφέρει ο Δήμος. Κάποιοι Δήμοι προσφέρουν κάδους για περαιτέρω διαλογή στην πηγή, χωρίζοντας τα ανακυκλώσιμα σε υποκατηγορίες (αλουμίνιο, γυαλί, πλαστικό κλπ). Με τη σειρά του ο εκάστοτε Δήμος αποστέλλει τα αντίστοιχα απορριμματοφόρα για τη μεταφορά τους σε μονάδες διαλογής , στους Χ.Υ.Τ.Α και Χ.Α.Δ.Α. Συνήθως οι μονάδες διαλογής όλων των ανακυκλώσιμων και κομποστοποιήσιμων υλικών βρίσκονται στα ίδια εργοστάσια.

Ανακύκλωση

Όταν το απορριμματοφόρο της ανακύκλωσης φθάνει στο σημείο διαλογής εναποθέτει τα υλικά στην υποδοχή όπου οι εργαζόμενοι πραγματοποιούν τον διαχωρισμό των υλικών σε υποκατηγορίες (χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο, χάρτινες σακούλες, χάρτινες συσκευασίες κ.λπ.) με τη βοήθεια υπερυψωμένων κινητών γραμμών. Η διαλογή στην πηγή βοηθά σε μεγάλο βαθμό το έργο αυτό. Το επόμενο και πολύ βασικό στάδιο είναι η απομάκρυνση διάφορων ξένων υλικών όπως ο σίδηρος με ειδικούς μαγνήτες. Οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν ως στόχο τη συλλογή μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων, την κατηγοριοποίηση και την καλύτερη προετοιμασία τους για την μέγιστη επαναχρησιμοποίησή τους. Με τη βοήθεια εξελιγμένων μηχανημάτων τα ανακυκλώσιμα υλικά μετατρέπονται ξανά σε πρώτες ύλες όπως χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο κ.λπ. και τα υπολείμματα αυτών μετατρέπονται συνήθως σε καύσιμη ύλη.

Κομποστοποίηση

Κομποστοποιήσιμα υλικά θεωρούνται σχεδόν όλα τα υπολείμματα φαγητού. Η μεταφορά τους γίνεται με ειδικά απορριμματοφόρα στα εργοστάσια διαλογής. Στόχος των εγκαταστάσεων είναι η μετατροπή των υπολειμμάτων φαγητού σε λίπασμα, δηλαδή το κομπόστ. Υπάρχουν πολλές μονάδες με διάφορα συστήματα παραγωγής κομπόστ που μπορούμε να τα εντάξουμε σε δύο κατηγορίες. Η υπαίθρια που πραγματοποιείται με την μορφή συγκέντρωσης σωρών από κομποστοποιήσιμα υλικά, η οποία θυμίζει πολύ τους τρόπους των κατοίκων αγροτικών περιοχών και η στεγασμένη που είναι και η πιο διαδεδομένη, στην οποία χρησιμοποιούνται ειδικές δεξαμενές ζύμωσης. Σε όλες τις μεθόδους τα υπολείμματα που έχουν συλλεχθεί περνάνε από κάποια στάδια. Αρχικά και σε αυτή τη μορφή ανακύκλωσης απομακρύνονται βλαβερές ουσίες όπως ο σίδηρος κ.λπ. Κατά τη διάρκεια των σταδίων απαιτείται συχνή ανάδευση του σωρού για την εισαγωγή οξυγόνου πραγματοποιώντας έτσι την ταχύτερη ζύμωση για την παραγωγή κομπόστ. Το αποτέλεσμα όλων των τρόπων, το γνωστό σε όλους λίπασμα, χρησιμοποιείται για όλες τις κηπουρικές και αγροτικές εργασίες και θεωρείται από τα πιο θρεπτικά λιπάσματα για το έδαφος χωρίς την προσθήκη χημικών. Τα λιγότερα ποιοτικά χώματα που παράγονται χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση διάφορων χώρων όπως λατομεία, καθημερινή κάλυψη των Χ.Υ.Τ.Α, κάλυψη μολυσμένου εδάφους κ.λπ.

Λοιπά απορρίμματα

Τα απορρίμματα που δε μπορούν να επεξεργαστούν μεταφέρονται στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α). Οι χώροι αυτοί επιλέγονται όσο τον δυνατόν σε πιο απομακρυσμένες περιοχές από οικισμούς, ύδατα και δασικές εκτάσεις. Τα απορρίμματα που εισέρχονται στους χώρους αυτούς θάβονται σταδιακά σε ειδικούς διαμορφωμένους και στεγανοποιημένους χώρους. Η ταφή αυτή πραγματοποιείται μέσα σε 30 έτη από την ημέρα εναπόθεσής τους. Για το προϊόν που παράγεται με τα χρόνια γίνεται μια συνεχή προσπάθεια τρόπων επαναχρησιμοποίησης καθώς και αποκατάστασης των χώρων που χρησιμοποιούνται για την ταφή των απορριμμάτων.

Το ταξίδι ενός οικιακού αποβλήτου στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες πραγματοποιείται σε αυτή τη μορφή. Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ τα λοιπά απορρίμματα φθάνουν σε ποσοστό 4,5% αντί αυτού όμως η Ελλάδα ανακυκλώνει και κομποστοποιεί μόνο το 18% των απορριμμάτων της πανελλαδικά. Αυτή η αποχή συμμετοχής των πολιτών στα προγράμματα που παρέχουν οι Δήμοι έχει ως αποτέλεσμα την συνεχή συσσώρευση σκουπιδιών στους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης αποβλήτων (Χ.Α.Δ.Α.) δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα διαχείρισης τους. Τα αποτελέσματα αυτών τα βιώνουμε όλοι καθημερινά!